Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: kruudmoes

Zevenblad

Ook wel kruidmoes of kruutmoes genoemd.

Volgens de wikipedia is kruudmoes (op de Veluwe meestal: kruutmoes) een oud Gelders en Overijssels gerecht van gort, karnemelk, rozijnen en veel verse kruiden. De kruudmoes heeft zijn naam te danken aan de 'kruud' oftewel 'gort'. Vroeger werd het veel gebruikt om de hardwerkende mannen op het land van een goede, stevige en voedende pap te voorzien.

Volgens Van Dale komt de naam echter gewoon van kruidmoes, en is het gekruide karnemelkse gort met rozijnen, rookworst en spek. Deze naamsverklaring lijkt mij veel logischer.

Het is in ieder geval een stevige, hartige pap met gerst of gort en verse kruiden.
Gort is gerst waarvan het buitenste vlies is verwijderd; parelgort wordt van hele fijne gerst gemaakt waarvan niet alleen het buitenste vlies maar ook het grootste deel van de zemelen en kiemen is verwijderd.

Ingrediënten

gerst of gort
bouillon
water
rozijnen of krenten
gedroogde abrikozen
walnoten
rode ui
veel jonge verse kruiden zoals brandnetel, zevenblad, boerenwormkruid, zuring en pimpernel
naar smaak peper en zout

Bereiding

De gerst of gort een nachtje weken, afgieten en aan de kook brengen met vers water en bouillon. Ongeveer een uur of tot het bijna gaar is laten koken, en dan de rozijnen en de in stukjes gesneden abrikozen nog ongeveer een kwartier mee laten koken.

De pan van het vuur halen, en dan pas de in stukjes gebroken walnoten en de kleingesneden ui en verse kruiden toevoegen.

Op het bord kan iedereen naar smaak zout en peper toevoegen.

Serveersuggestie

Mensen die meer van zoet houden kunnen nog stroop of siroop toevoegen.

350 ppm

categorieën: Klimaatverandering, natuur en milieu

350 deeltjes CO2 per miljoen (parts per million, ppm) in de atmosfeer is wat veel wetenschappers en klimaatexperts de veilige bovengrens noemen. Ppm is een manier van het meten van de concentratie van gassen in de atmosfeer.

Meer dan 350 ppm CO2 zorgt voor een verandering in het klimaat.
Tegenwoordig zitten we al op 390 ppm en dus boven die grens. Dat moet omlaag anders is er kans op het bereiken van kantelpunten: momenten dat het moeilijk, zo niet onmogelijk wordt om terug te keren. En dat effecten elkaar gaan versterken.

Tot zo'n 200 jaar geleden bevatte onze atmosfeer 275 ppm CO2. Dit is een goede hoeveelheid omdat de gassen warmte vasthouden. Als er te weinig broeikasgassen zijn wordt het te koud voor (menselijk) leven op aarde.

Het omlaag brengen van de hoeveelheid broeikasgassen kan op verschillende manieren, de keuze van voedsel is een hele grote factor hierin. Het eten van dierlijke producten (vlees, vis, zuivel, eieren) is één van de, zo niet de grootste, bronnen van het uitstoten van broeikasgassen. Hier is dus makkelijk iets aan te doen.

Het transport is een andere grote bron. Hier kan je ook wat aan doen met je voedselkeuze: eet zoveel mogelijk lokaal geproduceerd voedsel, verbouw je eigen groenten en kruiden, en eet zo weinig mogelijk bewerkt voedsel.

Andere manieren om via je eten minder broeikasgassen te produceren zijn: zo min mogelijk verpakt voedsel kopen, biologisch eten, overgebleven restjes niet weggooien maar composteren, met de fiets of lopend boodschappen doen en geen water in flesjes kopen.