Voedselencyclopedie - Foie gras

Foie gras

Categorieën: Schandalen, Bio industrie, Acties

Foie gras betekent vette lever. Het hoeft dus niet per se van ganzen afkomstig te zijn. Foie gras van eenden komt ook veel voor.

Ganzenlever
Ganzenlever wordt voornamelijk gebruikt voor de bereiding van ganzenleverpastei. Hiervoor wordt een grote Toulouse-gans gefokt en vetgemest. De wijze waarop deze ganzen worden vetgemest is op z'n zachtst gezegd niet onomstreden. Frankrijk is de grootste producent, gevolgd door Hongarije. In Nederland en een aantal andere landen mogen ganzen gewoon worden gehouden en gefokt, maar is het dwangmatig voeren van ganzen verboden.

Een lever van een niet-gemeste gans weegt ongeveer 100 gram en is roodbruin van kleur. Ganzenlever van gemeste vogels kan een gewicht bereiken van ruim 1 kg en is zandkleurig tot roze. De meeste ganzenlevers bereiken echter een gewicht van 600 tot 800 gram. Voor gebruik worden galblaas en galbuis weggesneden door de poelier of kok.

Eenden
Doordat eenden makkelijker te houden en sneller vet te mesten zijn, is de (Franse) industrie overgestapt op het mesten van een kruising tussen een Pekingeend en een gans, de Mulard. Ook deze eendenlever kan een gewicht bereiken van meer dan 1 kg.

Een eendenlever is meer uitgesproken van smaak door een reflux van gal tijdens de slacht. Dikwijls wordt eendenlever verkocht als (duurdere) ganzenlever.

Dwangvoederen
Bij het mesten, de zogenaamde gavage (in het Nederlands ook stoppen of pillen genoemd), worden ganzen of eenden enkele malen per dag via een 20 à 30 cm lange trechter mechanisch of pneumatisch gevoerd met hoogcalorisch voer (traditioneel is dat maïspap of deegballetjes, gedrenkt in melk of olijfolie), of met graan en vet.

Daarnaast wordt soms het drinkwater gezouten om dorst op te wekken. Op deze wijze kan de lever abnormaal opzwellen. Het mesten kan ook op een ietwat andere manier, namelijk door het inbrengen van een zachtrubberen buis tot in de krop, en het via een maalsysteem toedienen van gekookte maïs. Die methode is tijdrovend en dus duurder, maar levert een hogere kwaliteit lever.

Diervriendelijke ganzenlever?
Een aantal restaurants in Nederland heeft op de kaart zogenaamde diervriendelijke foie gras staan. Uit onderzoek van Wakker Dier en het Tros-programma Radar blijkt het produceren van dit product echter helemaal niet zo vriendelijk te gaan. Het voeren gebeurt nog steeds dwangmatig en verder hebben deze dieren ook geen prettig leven.
Op het terrein lagen dode ganzen, terwijl de ganzen, waarvan er enkele kreupel waren, onbeschut in de Spaanse hitte liepen. Dierenrechtenactivisten, maar ook kritische consumenten, betogen dat deze wijze van mesten onnodig wreed is en ernstig leed veroorzaakt bij de ganzen en eenden. De vogels moeten volgens hen onder stressvolle, erbarmelijke en onnatuurlijke omstandigheden leven.

Het dierenwelzijnscomité van de Europese Commissie heeft in 1998 uitgebreid verslag gedaan van de welzijnsomstandigheden in de sector.

(Import)-verbod?
Op 16 juli 2009 gaf minister van landbouw Gerda Verburg, in antwoord op kamervragen van de Partij voor de Dieren, aan dat 'een nationaal importverbod voor foie gras in beginsel in strijd [is] met het EG-verdrag en de WTO-regels. Daarom ben ik niet voornemens een verbod in te stellen.'
Zij wil zich wel inspannen om dwangvoeding op Europees niveau te verbieden.

Bronnen:
- Ministerie van LNV
- Tros Radar
- Wakker Dier
- Wikipedia

Links:

minlnv.nl/ Verburg antwoord op kamervragen PvdD over foie gras

trosradar.nl uitzending foie gras

trosradar.nl/ foie gras

Wakker Dier

wakkerdier.nl/foiegras/

wikipedia.org/wiki/Ganzenlever