Voedselencyclopedie - Giftig

Giftig

Categorieën: Boeken, Bio industrie, Over gewicht

Auteur: William Reymond
Uitgever: De Geus
Oorspronkelijke titel: Toxic
ISBN: 978 90 445 1205 2

Recensie
Waarom rijden de Amerikanen in steeds grotere auto’s?
Omdat hun baby’s er anders niet meer in passen.

Individueel en collectief
Bovenstaand voorbeeld is maar een van de vele gevolgen van overgewicht en obesitas die William Reymond aanhaalt in Giftig. Al snel wordt duidelijk dat dit soort problemen niet alleen individueel zijn maar dat ze ook maatschappelijke consequenties hebben. In het voorbeeld van de grotere auto’s gaat het om baby’s en kleine kinderen die al zo fors zijn dat ze niet meer in de standaard autostoeltjes passen. Er zijn wel grotere stoelen maar die passen niet in standaard auto’s. Vandaar de grotere.
Doordat grotere auto’s, en de mensen die er in zitten, steeds zwaarder worden, verbruiken ze meer brandstof, wat weer leidt tot hogere kosten, meer vervuiling en meer uitstoot van broeikasgassen. Hetzelfde geldt ook voor vliegtuigen en bussen.
Ook een duurdere gezondheidszorg, aanpassingen van stoelen in bioscopen en nog veel meer directe en indirecte kosten drukken zwaar op individuele en overheidsfinanciën, en dus op de burgers die meer belasting moeten betalen.

Oorzaken
Net als dat de gevolgen niet alleen individueel zijn, zijn ook de oorzaken van overgewicht en obesitas dat niet.
In Giftig onderzoekt de schrijver deze oorzaken. Daarbij kijkt hij verder dan de zogenaamde Big Two; de twee standaard-oorzaken: te veel eten en te weinig bewegen. Hoewel deze zeker veel bijgedragen hebben aan de pandemie van obesitas (sinds 1998 wordt obesitas officieel een pandemie genoemd, te vergelijken met de Zwarte Dood (de pest), de Spaanse griep en aids) neemt de hoeveelheid calorieën tegenwoordig niet meer zodanig toe en de hoeveelheid beweging niet meer zodanig af dat de huidige toename van vetzucht alleen hiermee te verklaren valt. Dus moeten er meer, andere, oorzaken ook een rol spelen. Maar wat zijn die dan?

Omgeving
Na theorieën over de mogelijke bijdrage aan het probleem van genetische aanleg, het gebruik van bepaalde medicijnen en virussen komt Reymond uiteindelijk uit bij toxinen, bij een toxische, giftige, omgeving.
Een toxische omgeving is een omgeving waarin bepaalde zaken giftig zijn. Schadelijk voor de gezondheid.
Eén van die toxinen in het bijzonder is een grote veroorzaker van overgewicht: HFCS, High Fructose Corn Syrup. Andere veroorzakers zijn softdrinks (frisdranken, sportdranken, vruchtensappen), de bio-industrie, transvetzuren, groeihormonen, smaakversterkers, zoetstoffen, conserveringsmiddelen en pesticiden. Veel van deze oorzaken blijken met elkaar samen te hangen. Een gemeenschappelijke factor is maïs.

Maïs
Earl Butz was landbouwminister in de regering Nixon ten tijde van de Koude Oorlog. Om de boeren, waarmee het slecht ging, te helpen maakte hij een deal met de Russen om hen graan te leveren. Er werd echter zoveel graan verkocht dat dit leidde tot schaarste en dus stijgende prijzen in de V.S. Dit maakte de graanboeren blij maar veeboeren die dit graan als veevoer gebruiken, minder. Daarom werden naast graanproducten als brood en koekjes, ook vlees, boter en eieren duurder.
De oplossing hiervoor werd gezocht in massaproductie. Minder boerenbedrijven op meer grond en in handen van multinationals. Op dit moment hebben bedrijven als DuPont, Dow Chemical, Novartis en Monsanto 75% van de verkoop van zaaigoed voor maïs in handen. De productie en verwerking van granen, van maïs, tarwe tot soja, is voor het overgrote deel in handen van zes ondernemingen. Cargill, Cenex Harvest, General Mills en ADM hebben samen al 60%.

Cola
Omdat Coca Cola klanten verloor aan de grote concurrent Pepsi moest er iets gedaan worden. De oplossing kwam in de vorm van HFCS (High Fructose Corn Syrup oftewel maïsstroop). Dit is niet alleen zoeter en ronder van smaak dan suiker, het is ook nog eens goedkoper.

Onderzoek
Giftig is een kritisch onderzoek naar de oorzaken van obesitas en overgewicht. Het spaart niets en niemand in zijn zoektocht naar de ware schuldigen en is een verfrissende tegenhanger van alle dieetboeken en therapieën gericht op individuen.
Er is iets mis met de maatschappij, met het systeem van geld willen verdienen ten koste van alles en iedereen. Overheden en multinationals zijn er doelbewust op uit, misschien niet om u ziek en dood te krijgen, maar wel om geld aan u te verdienen. Niet alleen via het voedsel dat u eet, maar ook met de medicijnen en aanpassingen die nodig zijn om u weer te genezen van de gevolgen van het consumeren van dat voedsel.

Conclusie
Giftig leest als een spannende thriller. Korte hoofdstukjes met cliffhangers die je doen doorlezen omdat je wilt weten hoe het verder gaat en hoe het zo gekomen is. Als je benieuwd bent naar hoe de subsidie op maïs leidde tot overproductie, vervolgens tot de ontwikkeling van fructose-glucosestroop en van de bio-industrie, tot milieuvervuiling, dierenleed, E.Coli, mestoverschotten en overgewicht en andere ziekten bij mens en dier, hoe boerenbedrijven plaats maakten voor multinationals en de voedingsindustrie oppermachtig is geworden, waarom het wijzen op individuele verantwoordelijkheid en het aanmoedigen van bedrijven om maatregelen te nemen weinig zin heeft, hoe het principe van de gulzigaard werkt: lees dan dit boek.

Zie ook:

Raising Less Corn, More Hell

Links:

degeus.nl Giftig

publicaffairsbooks.com/ Raising less corn, more hell