Voedselencyclopedie - Weken en koken van granen

Weken en koken van granen

Categorie: Bereidingstechnieken

Om granen te kunnen verteren is het nodig om ze te koken en/of te weken. Hoe ouder ze zijn, hoe langer ze geweekt en gekookt moeten worden. Hoe langer je ze weekt, hoe minder lang je ze hoeft te koken. Als je veel tijd hebt, en energie wilt besparen, kan je ze kort - 10 à 15 minuten - koken en ze dan in een hooikist zetten. Zo garen ze langzaam, maar kunnen ze nooit aanbranden. Als hooikist kan je je bed gebruiken. De pan in een hand- of theedoek wikkelen en onder de dekens zetten. Als je dit ‘s morgens doet, is het ‘s avonds gaar en nog warm.
Het is lekker om tijdens het koken een bouillonblokje en/of kruiden aan het water toe te voegen.
Van veel granen bestaat er een volkoren en een witte variant. Persoonlijk eet ik vrijwel alleen de volkoren variant. Die is gezonder en vind ik lekkerder. Vroeger vond ik dat niet, maar toen ik er eenmaal aan gewend was wel. Ik denk dat de meeste mensen hier aan kunnen wennen.

Week- en kooktijden
Onderstaande tijden zijn gemiddelden. De versheid en de variant van het graan kunnen invloed hebben. Proef af en toe of het al gaar is. Voeg zo nodig extra water toe.

Eerst het water aan de kook (bouillon) brengen, daarna het graan en eventueel 1 à 2 theelepels (olijf)-olie erbij doen. Dan wordt het minder kleverig. Als je juist kleverigheid wilt - voor bv. kroketten, sushi of risotto - dan dus het graan met het koude water opzetten.

Als het graan eerst geroosterd is (5 à 10 minuten langzaam in een droge pan opwarmen), krijgt het een zoetere en nootachtige smaak. De kooktijd is dan wat korter. Je kan het graan ook met wat olie en ui of knoflook eerst bakken, en dan kokend water erbij doen.

Hoeveelheden per persoon: 60 à 100 gram gedroogd = 120 à 200 gram gekookt.

graansoort	kooktijd in min.	hoeveelheid water
amarant	20 à 25	3 keer
boekweit	15	2 keer
bulgur	10	2 keer
couscous*	5	2 keer
gerst**	60	3 keer
gierst	40	2,5 keer
haver**	45 à 60	3 à 4 keer
kasha	15 à 20	2 keer
polenta	5	4 keer
quinoa	15	2 keer
rijst	45 à 60	2 keer
rogge**	60	3 keer
spelt**	60	2 keer
tarwe**	60	2 keer

* Couscous in kokend water doen en goed doorroeren. Gas uitzetten en ongeveer 5 minuten laten staan.
** Deze granen eerst een nacht weken.

Zie ook:

Graangerechten

Granen

Weken en koken van peulvruchten