Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: kruudmoes

Zevenblad

Ook wel kruidmoes of kruutmoes genoemd.

Volgens de wikipedia is kruudmoes (op de Veluwe meestal: kruutmoes) een oud Gelders en Overijssels gerecht van gort, karnemelk, rozijnen en veel verse kruiden. De kruudmoes heeft zijn naam te danken aan de 'kruud' oftewel 'gort'. Vroeger werd het veel gebruikt om de hardwerkende mannen op het land van een goede, stevige en voedende pap te voorzien.

Volgens Van Dale komt de naam echter gewoon van kruidmoes, en is het gekruide karnemelkse gort met rozijnen, rookworst en spek. Deze naamsverklaring lijkt mij veel logischer.

Het is in ieder geval een stevige, hartige pap met gerst of gort en verse kruiden.
Gort is gerst waarvan het buitenste vlies is verwijderd; parelgort wordt van hele fijne gerst gemaakt waarvan niet alleen het buitenste vlies maar ook het grootste deel van de zemelen en kiemen is verwijderd.

Ingrediënten

gerst of gort
bouillon
water
rozijnen of krenten
gedroogde abrikozen
walnoten
rode ui
veel jonge verse kruiden zoals brandnetel, zevenblad, boerenwormkruid, zuring en pimpernel
naar smaak peper en zout

Bereiding

De gerst of gort een nachtje weken, afgieten en aan de kook brengen met vers water en bouillon. Ongeveer een uur of tot het bijna gaar is laten koken, en dan de rozijnen en de in stukjes gesneden abrikozen nog ongeveer een kwartier mee laten koken.

De pan van het vuur halen, en dan pas de in stukjes gebroken walnoten en de kleingesneden ui en verse kruiden toevoegen.

Op het bord kan iedereen naar smaak zout en peper toevoegen.

Serveersuggestie

Mensen die meer van zoet houden kunnen nog stroop of siroop toevoegen.

Afvalscheiding

categorieën: natuur en milieu

Afval is een groot probleem, hoewel dat niet altijd even zichtbaar is omdat het bij ons meestal opgehaald en verwerkt wordt, ergens waar je het niet ziet. Maar de gevolgen van deze verwerking hebben veel invloed op het milieu.
Niet alleen stinkende afvalbergen in het landschap, maar ook de vervuiling van de lucht door het verbranden, de vervuiling van grondwater (en dus rivieren, zeeën en oceanen) door lekkende vloeistoffen, en chemisch afval hebben nog een langdurig effect.
En dit zijn alleen nog maar de gevolgen van de opgehaalde troep. Er is echter nog een grote hoeveelheid afval dat nooit opgehaald of verwerkt wordt. Dit zwerft rond en eindigt voor een groot deel bv. als plastic soep in de oceanen. Of in de magen van vogels, vissen en andere dieren.

Afval en voedsel

Een heel groot deel van het dagelijkse huishoudafval heeft te maken met voedsel. Voedselresten die niet opgegeten worden, verpakkingsmateriaal, plastic boodschappentasjes, plastic bekertjes en bakjes enzovoort.

Afvalscheiding

Iets wat iedereen zou moeten doen is het zo veel mogelijk scheiden van afval. Op deze manier kunnen er vaak weer nieuwe spullen van gemaakt worden, en dat scheelt weer grondstoffen, energie en transport.

Papier, GFT, glas en plastic kan bijna overal apart ingeleverd of opgehaald worden. Dit gebeurt echter nog lang niet door iedereen. Te veel moeite waarschijnlijk of geen mogelijkheid. Plastic moet sinds 2010 apart verzameld worden, maar niet alle gemeenten werken hier aan mee.
Als je alles wat apart verwerkt wordt ook inderdaad apart houdt, kom je tot de ontdekking dat je nog maar heel weinig rest overhoudt.

Vermindering

Als je je voorstelt dat je al je eigen troep zou moeten opslaan of verwerken, dan zou je er al snel achter komen dat het heel veel is, en dat je misschien wel kan minderen. Het verminderen van je eigen afvalberg is nog beter dan het scheiden. Dat begint al in de winkel.
Door een eigen boodschappentas mee te nemen kan je plastic zakken weigeren. Papieren en plastic zakjes voor groente en fruit kunnen vaak diverse keren hergebruikt worden. Veel groente en fruit kan ook makkelijk los in de tas. Dit is vooral mogelijk in biowinkels en op markten.
Flessen in plaats van (tetra)-pakken kunnen gemakkelijker hergebruikt worden.

Veel eten dat overblijft na een maaltijd kan nog makkelijk de volgende dag gegeten worden (kliekjes, broodpap). Voedsel dat over de datum is, is vaak nog prima eetbaar.

Een eigen mok op werk of school scheelt weer bekertjes. Water uit de kraan is veel goedkoper, minstens zo gezond en veel milieuvriendelijker dan water uit een plastic flesje.

Afhaaleten levert veel plastic bakjes en tasje op, en is dus niet heel vriendelijk.

Een eigen composthoop, als je een tuin hebt, levert goedkope compost en je kan er al je GFT in kwijt.

Als je je afval elke week weegt, kom je er snel achter hoeveel je eigenlijk weggooit. Meten en wegen zijn manieren om te minderen, alleen al omdat je er telkens weer met je neus op gedrukt wordt.

Het kopen van biologisch geteeld voedsel in plaats van het gangbare betekent een vermindering van het aandeel gifstoffen uit bestrijdingsmiddelen en kunstmest in het milieu. Het eten van vooral plantaardig voedsel betekent een vermindering van mest, methaan (broeikasgas) en andere afvalstoffen die vrijkomen bij de veeteelt.

Het kweken van eigen groente, fruit en ander voedsel, of het zoeken van voedsel in het wild, betekent een vermindering van verpakkingsmateriaal, bestrijdingsmiddelen (als je die tenminste niet gebruikt), voedselkilometers en geld voor de sportschool.

Betalen

Waarschijnlijk komt er ooit een systeem waarbij er betaald zal moeten worden voor het ophalen en verwerken van afval. Het is handig als je dan al weet hoe je zo weinig mogelijk afval overhoudt.

Wie meer tips heeft kan ze kwijt via contact.