Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: opgebakken rijst met groenten en pindasaus

Rijst

Een gemakkelijk recept voor als je nog een restje rijst en wat losse beetjes groenten hebt. Je kan het natuurlijk ook maken met vers gekookte rijst en verse groenten.
Rijst opbakken lukt het beste als ie afgekoeld is. Dus kan je de rijst bv. 's morgens koken en dan 's avonds bakken. Dan duurt het koken ook niet lang.

Ingrediënten

gare (liefst afgekoelde) rijst
diverse groenten zoals:
ui
prei
witte of spitskool
paprika
sperzieboontjes
wortel
kerriepoeder
gomasio
santen
cashewnootjes
rozijntjes
evt. naar smaak appel

olie
pindakaas
water
shoyu
knoflook
sambal (badjak of oelek)
peper

Bereiding

Snij de groenten in kleine stukjes. Bak deze in een wok op een niet al te hoog vuur. Hak de cashewnootjes in vieren (ofzo) en doe ze met de rozijnen bij de groenten. Dan de rijst en de kruiden erbij. Op het laatst de appel en santen toevoegen, en nog een minuut of tien doorbakken. Blijven roeren tegen het aanbranden. De santen moet geheel gesmolten zijn.

Ondertussen een beetje olie in een steelpannetje gieten en de kleingesneden of uitgeperste knoflook hierbij doen, let op dat de knoflook niet aanbrandt. Dan een flinke schep pindakaas en water toevoegen. Op een laag vuur roeren tot het een glad sausje wordt. Eventueel meer water toevoegen. Sambal, een scheutje shoyu en peper naar smaak toevoegen.

Broodbuik

categorieën: Afvallen algemeen, boeken, Brood, Gezondheid algemeen, Over gewicht, Theorieën over gezonde voeding

broodbuik

Ondertitel: Minder met tarwe en gluten, verlies overgewicht en word gezonder (of: schrap de tarwe uit je dieet, verlies overgewicht en word weer helemaal gezond)
Auteur: William Davis
Oorspronkelijke titel: Wheat Belly
Uitgeverij: Kosmos

Recensie door Mirjam Vaes

Sinds een aantal jaren probeer ik te minderen met granen en dan met name tarwe op aanraden van een professional en naar aanleiding van bepaalde resultaten uit medische onderzoeken. Dit is niet makkelijk en het is me ook nog niet helemaal gelukt.
Wat het ook moeilijker maakte was dat ik tegen vragen aanliep waar ik geen antwoord op had. Oké, ik denk zeker dat er waarheid zit in de stelling van onder andere paleo-onderzoekers dat onze genen niet geschikt zijn voor het verteren van (veel) graanproducten. Maar toch is het zo dat de mensheid al duizenden jaren graan eet, maar de epidemie van onder andere overgewicht en suikerziekte pas de laatste tientallen jaren echt erge vormen aanneemt. Hoe kan dat? Waarom gebeurt dat nu pas, is de mens dan extreem veel meer van deze producten gaan eten of speelt er nog iets anders? En waarom wordt niet iedereen dik?
Dit boek gaf me antwoorden en is een stimulans om door te gaan op de door mij ingeslagen weg.

Vroeger en nu

Davis begint zijn boek met een uiteenzetting van wat tarwe is en wat het vroeger was.
Tijdens de neolitische revolutie (de overgang van jager-verzamelaars naar landbouwers) zo'n 10.000 jaar geleden werd begonnen met het verbouwen van tarwe: het eenkoorn en later het tweekoorn. In de loop van duizenden jaren is dit gewas aangepast aan de omstandigheden en de behoeften van de mens. Maar pas de laatste 50 jaar is hier een gigantische versnelling in gekomen. Door menselijk ingrijpen en biochemische veranderingen lijkt de tarwe van tegenwoordig nauwelijks meer op het vroegere eenkoorn en tweekoorn. En de effecten van die verandering zijn veel groter dan van de veranderingen in de duizenden jaren daarvoor. Daarom is er pas de laatste tientallen jaren deze epidemie van problemen als overgewicht en diabetes type 2.

Tegenwoordig is de commerciële tarweproductie vooral gericht op bepaalde eigenschappen als een grote oogst en lage kosten. Smaak en gezondheid lijken nauwelijks nog een rol te spelen. Het is zelfs niet onderzocht of deze veranderingen wel voor mensen gezond zijn. Terwijl kleine veranderingen in de structuur van tarwe-eiwitten (waarvan gluten er een is) het verschil kunnen maken tussen een vernietigende immuunreactie en helemaal geen immuunreactie.

Moderne tarwe is zo ver verwijderd van zijn oervorm dat de plant in het wild niet meer kan overleven. Ze is afhankelijk van menselijke ingrepen zoals nitraatbemesting en ziektebestrijding.

Honger en verslaving

Een vermoeden dat ik al heel lang had wordt bevestigd door dit boek: ik krijg honger van eten! Jaren ben ik door het leven gegaan met altijd hongergevoelens, vooral vlak na het eten! Ik wou altijd meer brood, pasta, pizza. Hetzelfde zie ik bij anderen die meer van de zoetigheid zijn. Het is nooit genoeg. En dat blijkt ook zo te zijn. Tarwe is verslavend en maakt hongerig.

Gezond?

Volgens alle officiële gezondheidsadviesorganisaties is graan, en dan met name volkoren, niet alleen gezond maar absoluut noodzakelijk in ons dagelijkse eetpatroon.
Davis toont aan dat graan, en dan met name tarwe, vooral ook veel nadelen heeft voor de gezondheid. 'Effecten van tarwe op mensen bevatten onder andere stimulering van eetlust, blootstelling van exorfinen die actief zijn in de hersenen, overdreven stijging van bloedsuiker, het glyceringsproces dat ten grondslag ligt aan ziekte en veroudering, ontstekings- en pH-effecten waardoor kraakbeenverlies en botbeschadiging optreden en activering van een verstoorde immuunrespons. Door de consumptie van tarwe ontstaat er een complexe reeks ziekten, van coeliakie tot een aantal neurologische aandoeningen, diabetes, hartaandoeningen, artritis, vreemde huiduitslag en de verlammende waanideeën van schizofrenie.' (13) En overgewicht natuurlijk en nog veel meer.

Overgewicht

Het meest in het oog springende effect van tarweconsumptie is overgewicht en dan met name in de vorm van de broodbuik, of bierbuik en mannenborsten (man boobs). Inwendig wordt vet opgeslagen in alle lichaamsorganen (van hersenen tot lever, darmen en het hart). Maar het buikvet is het gevaarlijkst omdat het leidt tot ontstekingsreacties.
Volgens Davis zijn niet vet en suiker de grote veroorzakers van overgewicht maar de koolhydraten uit granen en dan met name tarwe. De meeste mensen eten bij meerdere of alle maaltijden en snacks tarwe in een of andere vorm. Duidelijk in brood, beschuit, crackers, pannenkoeken, pasta, pizza, ontbijtgranen, koek en taart maar ook verstopt in bier, E-nummers, energierepen, paneerlaagjes, vlees, sausjes, kruiden, soepen, vleesvervangers en nog veel meer.

Glutenvrij

Hoewel een deel van de problemen te maken heeft met het eiwit gluten is glutenvrij eten niet de oplossing volgens Davis, tenminste niet als je de speciale glutenvrije producten gaat gebruiken ter vervanging. Deze producten bevatten vaak maïszetmeel, rijstzetmeel, aardappelzetmeel en tapiocazetmeel. Allemaal stoffen die dezelfde reacties, hoewel in mindere mate waarschijnlijk, kunnen veroorzaken als tarwe. Omdat ze ook zorgen voor sterke stijgingen in de bloedsuikerspiegel.

Niet alleen tarwe is een probleem

Naast tarwe zijn andere koolhydraten ook vaak oorzaak van sterke bloedsuikerstijgingen, honger en overgewicht en dus zou het verstandig zijn, volgens Davis, om ook deze producten te minderen. Hieronder vallen maïsmeel, chips, suikerhoudende producten, rijst, peulvruchten, aardappelen, glutenvrije producten, vruchtensap en frisdrank, gedroogd fruit en andere granen.

Lastig

Het kan heel lastig zijn om tegen de heersende trend in te gaan. Tarwe is een zo alomtegenwoordig voedingsmiddel en ingrediënt in ons dagelijks eten dat het vermijden hiervan enige hoofdbrekens kan kosten. Tegelijkertijd loop je hiermee aan tegen de gevestigde orde en mensen in je omgeving die er van overtuigd zijn dat je granen nodig hebt.
Lees dit boek als je meer wilt weten over de achtergronden en als je suggesties wilt om anders te gaan eten. Probeer het uit als je nieuwsgierig bent of het werkt. Dat kan geen kwaad.