Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: tjap-tjoi

Tjap-tjoi

De naam tjap-tjoi komt van de twee Kantonese woorden: tjap en tjoi. Tjap betekent gemengd, en tjoi groente. In de VS, Frankrijk en Duitsland noemen ze dit gerecht ook wel chop suey.

Allerlei groenten kunnen gebruikt worden, vooral de beetje harde groenten zijn geschikt. Naast de hieronder genoemde zijn dit bv. (witte) kool, prei, courgette, bleekselderij, taugé en sperzieboontjes.
Daarnaast kunnen er andere ingrediënten als tofu, kokos en pinda's toegevoegd worden.

Ingrediënten

- 1 ui
- 1 teentje knoflook
- 2 eetlepels olie
- 250 gram paksoi
- 150 gram wortel
- 150 gram venkel
- 1 1/2 dl water
- 100 gram kastanjechampignons
- 1/2 eetlepel geraspte gemberwortel
- (kruiden)zout

Bereiding

De ui snipperen en fruiten in de olie. Een paar minuten later de knoflook er uitgeperst bijdoen, en even mee fruiten.
De paksoi en venkel in reepjes en de wortel en paddestoelen in plakjes snijden.
De groenten toevoegen aan de ui en op een laag vuur smoren tot de paksoi geslonken is. Dit duurt ongeveer 10 minuten. Daarna het water en de gember toevoegen en nog een paar minuten stoven. De groenten moeten liefst enigzins knapperig blijven.

Serveersuggestie

Opdienen met rijst, pindasaus en gebakken tempeh.

Dolfijnen

categorieën: Dieren, natuur en milieu,

dolfijn

Diverse soorten dolfijnen worden met uitsterven bedreigd. De twee belangrijkste redenen hiervoor zijn de jacht en de bijvangst. Andere doodsoorzaken zijn het opzettelijk vangen, vervuiling en vernietiging van de leefomgeving en militaire sonarapparatuur.

Jacht

Dolfijnen worden bejaagd door onder andere Japan, voor wetenschappelijk onderzoek en voor voedsel (vooral tuimelaars en gestreepte dolfijnen). Ook in Denemarken en op de Faeröer-eilanden worden dolfijnen (grienden) gevangen. Hier is het een culturele traditie waarmee mannen hun mannelijkheid kunnen bewijzen.
De jacht op dolfijnen is vaak gruwelijk. De dieren worden bijeengedreven in een baai en met messen en speren gestoken (drijfjacht). Veel dieren gaan niet of niet meteen dood, maar raken wel gewond. Hierbij kleurt het water rood van het bloed.

Bijvangst

In de bijvangst van andere vissen, zoals tonijn, zitten vaak dolfijnen; daarom zijn er acties geweest om alleen bepaalde merken tonijn te kopen waarbij tijdens de vangst gegarandeerd geen dolfijnen zijn gevangen. Al valt dat natuurlijk lastig te garanderen, volgens Charles Clover is er zelfs geen enkele reden om dit te geloven.

Al in november 2005 bleek uit nieuw onderzoek van de Verenigde Naties (VN) dat maar liefst zeventig procent van alle dolfijnen en andere kleine walvisachtigen het risico loopt om als bijvangst gedood te worden. De VN roept op tot verregaande maatregelen om de zoogdieren te beschermen.

Verzet

Tegen de jacht en de bijvangst van dolfijnen is veel verzet. Organisaties als Sea Shepherd, Greenpeace en de VN protesteren hiertegen en ook andere mensen willen niet dat dit gebeurt.

De reden om geen dolfijn te willen eten, maar wel bv. tonijn en andere vissen, is vaak dat dolfijnen intelligente wezens heten te zijn, omdat ze onderling communiceren en bovendien lijken ze te lachen, ze hebben een vriendelijk imago. Bovendien zijn dolfijnen geen vissen maar zoogdieren, en dus staan ze dichter bij de mens.

Bescherming

Het VN-milieuprogramma (UNEP (United Nations Environment Programme)) wil dat de bestaande berschermde status van de dieren verbeterd wordt voor minstens acht verschillende dolfijnsoorten. De Ganges rivierdolfijn, de Atlantische gevlekte dolfijn, de noordelijke gladde dolfijn en minstens vijf andere soorten moeten op de lijst van meest bedreigde diersoorten worden geplaatst. Voor zeven andere soorten moeten nieuwe beschermingsmaatregelen worden ontwikkeld.
Volgens Mark Simmond, wetenschappelijk directeur van het walvis- en dolfijnen-beschermingsprogramma, wordt de ware schaal van de slachting onderschat door het VN-onderzoek: "In de berekening worden alleen de cijfers meegenomen waar concrete bewijzen voor zijn. En het is lastig om bewijzen te vinden. Van sommige soorten weten we simpelweg te weinig. Maar van andere soorten weten we meer dan genoeg. We weten bijvoorbeeld dat alle rivierdolfijnen worden bedreigd. Ik durf te stellen dat de volgende soort die uitsterft, een rivierdolfijnensoort is."

Bronnen:

- Eén Vandaag (21 maart 2005)
- Fairfood (zie links hieronder)
- Greenpeace (zie links hieronder)
- Leeg, Hoe overbevissing ons dagelijks leven verandert, Charles Clover
- UNEP (zie links hieronder)