Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: tjap-tjoi

Tjap-tjoi

De naam tjap-tjoi komt van de twee Kantonese woorden: tjap en tjoi. Tjap betekent gemengd, en tjoi groente. In de VS, Frankrijk en Duitsland noemen ze dit gerecht ook wel chop suey.

Allerlei groenten kunnen gebruikt worden, vooral de beetje harde groenten zijn geschikt. Naast de hieronder genoemde zijn dit bv. (witte) kool, prei, courgette, bleekselderij, taugé en sperzieboontjes.
Daarnaast kunnen er andere ingrediënten als tofu, kokos en pinda's toegevoegd worden.

Ingrediënten

- 1 ui
- 1 teentje knoflook
- 2 eetlepels olie
- 250 gram paksoi
- 150 gram wortel
- 150 gram venkel
- 1 1/2 dl water
- 100 gram kastanjechampignons
- 1/2 eetlepel geraspte gemberwortel
- (kruiden)zout

Bereiding

De ui snipperen en fruiten in de olie. Een paar minuten later de knoflook er uitgeperst bijdoen, en even mee fruiten.
De paksoi en venkel in reepjes en de wortel en paddestoelen in plakjes snijden.
De groenten toevoegen aan de ui en op een laag vuur smoren tot de paksoi geslonken is. Dit duurt ongeveer 10 minuten. Daarna het water en de gember toevoegen en nog een paar minuten stoven. De groenten moeten liefst enigzins knapperig blijven.

Serveersuggestie

Opdienen met rijst, pindasaus en gebakken tempeh.

Gif in de bollenstreek

categorieën: films

Een aflevering van het televisieprogramma Zembla, uitgezonden op 8 januari 2011.

Van de site zembla.vara.nl

Vrolijk gekleurde bollenvelden: ze zijn oer-Hollands, ze trekken veel toeristen en het levert onze economie jaarlijks 1,2 miljard euro op. Maar de keerzijde is de enorme hoeveelheid landbouwgif, die nodig is om de bloembollen te beschermen tegen schimmels en insecten. Dat gif komt in de lucht en in het oppervlaktewater. Artsen, toxicologen, milieudeskundigen en burgers maken zich grote zorgen. ZEMBLA onderzoekt de gezondheidsrisico’s langs de bollenvelden.

 

Dat het ongezond is om groente en fruit te eten waar teveel bestrijdingsmiddelen op zitten, weten veel mensen wel. Maar er is weinig bekend over de pesticiden die zich via de lucht verspreiden. Of het nou gaat om de teelt van maïs, aardappelen, bieten of bloembollen, bijna elke boer spuit bestrijdingsmiddelen tegen schadelijke bacteriën of schimmels. Gif dat verwaait en verdampt.
Toxicoloog prof. L. Reijnders in ZEMBLA: ‘Wij gebruiken in Nederland heel erg veel bestrijdingsmiddelen. Veel meer dan in bijna alle andere landen. We zijn samen met Japan en België recordhouder per hectare wat we aan bestrijdingsmiddelen gebruiken.’

De teelt van bloemen heeft zich de afgelopen jaren sterk uitgebreid, ook buiten de traditionele Bollenstreek. In Drenthe bijvoorbeeld bedraagt de lelieteelt meer dan 700 hectare. En nergens wordt zoveel gif gebruikt als bij de lelies.
Hans van der Heijden uit het Drentse Vledder is een van de grootste leliekwekers van ons land. Per jaar verkoopt hij meer dan 25 miljoen bollen. Hij legt uit dat de bloembol niet zonder bestrijdingsmiddelen kan. Van der Heijden: ‘Als we dat niet zouden doen, dan zouden ze verrotten. We hebben net zolang doorgekruist en veredeld, dat we steeds zwakkere planten maken. De hele samenleving wil graag een mooie bos bloemen en daarvoor hebben we veel beschermingsmiddelen nodig.’

Door verwaaiing en verdamping komt veel landbouwgif in de lucht terecht. Dit blijkt onder meer uit publicaties van de Gezondheidsraad.
De kleine gifdeeltjes kunnen zich kilometers ver verspreiden en neerdalen in de tuinen en huizen.
Cor Koning uit het Noord-Hollandse Zijpe richtte tien jaar geleden de actiegroep Houd Zijpe Leefbaar op. Koning gaat namens een groep verontruste burgers op onderzoek uit en klopt aan bij de GGD en bij de lokale overheid. Maar daar krijgt Koning te horen dat hij niet moet zeuren, dat bloeiende bollen prachtig zijn en veel toeristen aantrekken. Maar Koning wil weten wat het gif met zijn gezondheid doet en stapt naar kinderarts professor P. Sauer in Groningen. Sauer zegt in ZEMBLA dat het met name effect heeft op kinderen die nog in ontwikkeling zijn: ‘We weten dat als deze kinderen op deze leeftijd worden blootgesteld aan deze stoffen, dat het een schadelijk effect heeft.’

Research: Manon Blaas.
Samenstelling en regie: Ton van der Ham.
Eindredactie: Kees Driehuis.