Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: groenteschotel uit de oven

Wortel

Ingrediënten

- 1/2 ui, in snippers
- olie
- 1 laurierblad
- 3/4 theelepel mosterdzaad
- theelepel dille
- 1 middelgrote aardappel, in kleine blokjes
- 1/2 winterwortel, in kleine blokjes
- 1/2 bloemkool, in roosjes
- 1 groene appel, in kleine blokjes
- 1 tomaat of een half blikje tomatenstukjes
- 2 kleine courgettes, in grote stukken
- zout
- 1 theelepel paprikapoeder

Bereiding

Verwarm de oven voor op 190 graden.

Fruit de ui in de olie met het laurierblad, het mosterdzaad en de dille. Roer er dan eerst de aardappel, dan de wortel, bloemkool en appel door. Telkens 2 minuten wachten tussen de groentesoorten.

Voeg nu de tomaat en de courgette toe.

Verhit alles op hoog vuur terwijl je blijft roeren. Doe alles in een ovenschaal, strooi het zout en de paprikapoeder eroverheen, en zet het ongeveer 20 minuten in de oven.

Inleiding spreekwoorden en gezegden

categorieën: Spreekwoorden en gezegden

Voedsel bij wijze van spreken

De spreekwoorden en gezegden op de Voedselencyclopedie hebben allemaal ‘iets’ te maken met voedsel in de breedste zin van het woord. Meestal is dat meteen duidelijk, soms blijkt dat pas bij de onderliggende verklaring. Een uitdrukking als ‘een appeltje voor de dorst bewaren’ bijvoorbeeld gaat onomstotelijk over eten en drinken. Maar bij ‘bulken van het geld’ ligt dat verband al een stuk minder voor de hand: bulken is boeren als gevolg van te veel eten; toegepast op geld betekent bulken dus dat je er kennelijk (te) veel van hebt. - Een reden extra dus om eens door de lemma-lijst van de categorie ‘Spreekwoorden en gezegden’ te dwalen, verrassingen zijn er gegarandeerd. Want net als bijvoorbeeld de bijbel, het weer, de dieren en de hemellichamen, blijkt voedsel een onuitputtelijke bron van volkswijsheden en andere verbale conclusies te zijn. 

Van wie is die wijsheid?

Al sinds jaar en dag (zeg maar gerust vanaf de middeleeuwen) verzamelen mensen spreekwoorden, spreuken en zegswijzen. Het is nog maar een eeuw geleden dat wetenschappers begonnen een verklaring te zoeken voor al die volkswijsheden. En al die verzamelaars en wetenschappers maakten en maken gretig gebruik van de ‘vondsten’ van andere vorsers en borduren daarop voort. En dat geldt ook voor de spreekwoorden en gezegden in de Voedselencyclopedie: daarvoor worden talloze ‘bronnen’ gebruikt die uiteraard ook via het internet te raadplegen zijn. Gezien het eeuwenlange ‘overnamegebruik’ is het praktisch ondoenlijk om per lemma de bron(nen) te verantwoorden. Daarom volstaan we hier met het noemen van de voornaamste vindplaatsen van uitdrukkingen en verklaringen:
* F.A. Stoett - Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden. Thieme 1923-1925, 4e druk
* K. ter Laan - Nederlandse spreekwoorden, spreuken en zegswijzen. Spectrum 2008, 35e druk
* http://www.onzetaal.nl/taaladvies/trefwoord/uitdrukkingen-en-spreekwoorden
* http://nl.wikiquote.org/wiki/Nederlandstalige_spreekwoorden
* http://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_Nederlandse_spreekwoorden
* en vele vele andere sites.

Oproep

De spreukenlijsten van alle verzamelaars bij elkaar leveren duizenden en nog eens duizenden spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden op. Daaruit maken we bij de Voedselencyclopedie onze keuzes. Toch denken wij dat er nog heel wat uitdrukkingen of varianten op bestaande zegswijzen zijn die in geen enkele lijst voorkomen. Kent u zo’n spreuk of uitdrukking uit uw omgeving, meld die dan (liefst mét verklaring!) aan balthasar(at)de-zeepkist.nl, en wij zullen er gretig van eten. Ook als uw ‘geval’ uit slechts één trefwoord bestaat, zoals tonnetjerond, zoetekauw of patersvaatje. Maar van een variant op de uitdrukking ‘Hij is door de ladder gebuild’ zijn wij zeker ook gecharmeerd, beter gezegd: daar lusten wij wel pap van!

Balthasar