Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: pompoensoep

Prei

Ingrediënten (voor 4 personen)

- 1 middelgrote oranje pompoen
- 1 ui
- 1 prei, wit en groen gescheiden
- 2 kleine of 1 grote wortel
- 1 courgette
- 2 tenen knoflook
- 1 (moes)appel
- 1 liter water
- 2 bouillonblokjes
- theelepel bonenkruid
- scheut olijfolie
- eventueel iets van peulvruchten, linzen, kikkererwten of bonen
- kerrie, koriander
- eventueel peper en zout
- blok rooktofu (real smoked tofu van Viana)

Bereiding

Als de oranje pompoen al een tijdje eerder geplukt is bestaat de kans dat de schil hard en bitter wordt. Dan is het aan te bevelen om de vrucht te schillen.
De pompoen in stukjes snijden en opzetten met water, bouillon en bonenkruid.
Aan de kook laten komen en op een laag vuur laten koken tot de pompoen bijna gaar is. Dit duurt meestal maar een minuut of 10 à 15.
Gas uitzetten en de soep pureren met een staafmixer of een vork. Niet alle blokjes pompoen hoeven vermalen te worden.

Ondertussen in een andere pan de olie verwarmen en daar langzaam de kleingesneden groenten, behalve het groen van de prei, in bakken. De kruiden meebakken.
Als de groenten gaar zijn de pompoensoep hier bij gieten, het fijngesneden groen van de prei en de appel, geschild en in stukjes, toevoegen.
Een minuut of 10 laten koken.

De eventuele peulvruchten moeten al gaar zijn als ze erbij gaan.

De tofu in blokjes snijden en hard bakken. Deze kunnen dan na het opscheppen toegevoegd worden.

Koolhydraten

categorieën: Gezondheid algemeen, lichaam, nutriënten

koolhydraten

Koolhydraten worden ook wel suikers of zetmeel genoemd. Het is een van de drie macronutriënten (de andere zijn vetten en eiwitten).

Koolhydraten kunnen onderverdeeld worden in:
- monosachariden (glucose, fructose, galactose);
- disachariden (sucrose of sacharose, maltose, lactose);
- oligosachariden (dextrine);
- polysachariden (amylopectine, amylose).

Koolhydraten komen veel voor in zetmeelrijke producten als granen en peulvruchten, en zetmeelrijke groenten als aardappels, pompoen en bataat.

Monosachariden

Komen als glucose (ook wel druivesuiker genoemd) en fructose (ook wel vruchtesuiker genoemd) voor in vrijwel alle vruchten.
Alle koolhydraten worden in het menselijk lichaam afgebroken tot monosachariden, en vervolgens opgeslagen als glycogeen om gebruikt of omgezet te worden in vet (om eventueel later gebruikt te kunnen worden).

Disachariden

Komen veel voor in allerlei voedingsmiddelen. Lactose zit in vrijwel alle zuivelproducten.
Sucrose is de gewone biet- of rietsuiker. Het zit ook vaak in vruchten.
Maltose komt voor in deeg. Hier kan het afgebroken worden door gistcellen tot alcohol, hierbij onstaat koolzuur dat verantwoordelijk is voor het rijzen van het deeg.

Zetmeel

Bestaat uit twee soorten polysachariden: amylopectine en amylose.

Onverteerbare koolhydraten

Alle bovengenoemde koolhydraten zijn verteerbaar. Er zijn echter ook onverteerbare koolhydraten, de vezels of vezelstoffen. Deze komen vooral voor in groenten (vooral bladgroenten en knolgewassen), vruchten, peulvruchten en ongeraffineerde granen. Ze bepalen de stevigheid van de planten.
Onverteerbare vezelstoffen worden niet verteerd in het maag/darmkanaal en leveren dus ook geen energie (calorieën). In de dikke darm (colon), die na de dunne darm komt, leven micro-organismen die deze stoffen wel gedeeltelijk kunnen afbreken. Hierbij ontstaan gassen en kan dus winderigheid voorkomen.
De vezelstoffen zijn belangrijk voor het goed functioneren van het maag/darmkanaal.

Als het vezelgehalte van een plant boven de 20% komt, wordt deze als niet eetbaar beschouwd.

De onverteerbare vezelstoffen kunnen verdeeld worden in vier groepen;
- cellulose - dit komt voor in de celwanden van planten en is voor mensen onverteerbaar;
- hemicellulose - komt vooral voor in zaden en stengels van planten, dus in bonen en granen;
- pectine zit tussen plantencellen in en komt vooral voor in de schil van fruit en in bladgroenten;
- lignine is eigenlijk geen koolhydraat maar wel een vezel, het is een bestanddeel van hout en komt voor in nootmuskaat, kaneel en cacao.