Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: aardappels bakken

Aardappel

Aardappels kunnen op verschillende manieren gebakken worden. Ze kunnen rauw in hete olie gebakken worden of eerst een paar minuten gekookt, vervolgens afgegoten en dan gebakken worden. 
De meest gebruikte vorm is in schijfjes, maar als ze eerst gekookt worden kan je ze ook in vierkantjes of grove blokjes snijden (dit doen voor je ze kookt), en dan bakken. Op deze manier nemen ze minder ruimte in, in de pan.

Het lekkerste is het om de aardappels met schil te bakken maar dat is alleen aan te raden als ze nog niet oud en uitgelopen zijn. De uitlopers bevatten namelijk een giftige stof (solanine) die je beter niet teveel binnen kan krijgen. Dit is ook het geval als de aardappels groenig kleuren onder de schil, je kan ze dan beter wat dikker schillen.
Aardappelschillen worden ook wel los als een soort chips gefrituurd.

Zeer belangrijk bij het bakken is geduld, een grote pan met een dikke bodem en hete olie.

Het beste is het om elk schijfje of blokje op de bodem te leggen en ze stuk voor stuk om te draaien, dit gaat vanzelf als er een korstje op komt. Het vuur in het begin goed hoog houden om een lekker korstje te krijgen, daarna lager om de aardappels goed gaar te krijgen. Blijven omdraaien. Prik met een vork in één van de dikkere stukken om de gaarheid te testen.
Als de aardappels, vrijwel, gaar zijn kan je er eventueel andere (snelgarende) groenten zoals ui, spinazie, paprika, knoflook, kruiden (zout!) en wat je nog meer wilt, toevoegen om even mee te bakken. Zet het vuur dan hoog en blijf erbij om regelmatig alles om te scheppen.

Het lijkt moeilijk maar op deze manier moet het eigenlijk altijd lukken, zelfs in een pan zonder anti-aanbaklaag.

Recept: kruudmoes

zevenblad

Ook wel kruidmoes of kruutmoes genoemd.

Volgens de wikipedia is kruudmoes (op de Veluwe meestal: kruutmoes) een oud Gelders en Overijssels gerecht van gort, karnemelk, rozijnen en veel verse kruiden. De kruudmoes heeft zijn naam te danken aan de 'kruud' oftewel 'gort'. Vroeger werd het veel gebruikt om de hardwerkende mannen op het land van een goede, stevige en voedende pap te voorzien.

Volgens Van Dale komt de naam echter gewoon van kruidmoes, en is het gekruide karnemelkse gort met rozijnen, rookworst en spek. Deze naamsverklaring lijkt mij veel logischer.

Het is in ieder geval een stevige, hartige pap met gerst of gort en verse kruiden.
Gort is gerst waarvan het buitenste vlies is verwijderd; parelgort wordt van hele fijne gerst gemaakt waarvan niet alleen het buitenste vlies maar ook het grootste deel van de zemelen en kiemen is verwijderd.

Ingrediënten

gerst of gort
bouillon
water
rozijnen of krenten
gedroogde abrikozen
walnoten
rode ui
veel jonge verse kruiden zoals brandnetel, zevenblad, boerenwormkruid, zuring en pimpernel
naar smaak peper en zout

Bereiding

De gerst of gort een nachtje weken, afgieten en aan de kook brengen met vers water en bouillon. Ongeveer een uur of tot het bijna gaar is laten koken, en dan de rozijnen en de in stukjes gesneden abrikozen nog ongeveer een kwartier mee laten koken.

De pan van het vuur halen, en dan pas de in stukjes gebroken walnoten en de kleingesneden ui en verse kruiden toevoegen.

Op het bord kan iedereen naar smaak zout en peper toevoegen.

Serveersuggestie

Mensen die meer van zoet houden kunnen nog stroop of siroop toevoegen.