Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: aardappels bakken

Aardappel

Aardappels kunnen op verschillende manieren gebakken worden. Ze kunnen rauw in hete olie gebakken worden of eerst een paar minuten gekookt, vervolgens afgegoten en dan gebakken worden. 
De meest gebruikte vorm is in schijfjes, maar als ze eerst gekookt worden kan je ze ook in vierkantjes of grove blokjes snijden (dit doen voor je ze kookt), en dan bakken. Op deze manier nemen ze minder ruimte in, in de pan.

Het lekkerste is het om de aardappels met schil te bakken maar dat is alleen aan te raden als ze nog niet oud en uitgelopen zijn. De uitlopers bevatten namelijk een giftige stof (solanine) die je beter niet teveel binnen kan krijgen. Dit is ook het geval als de aardappels groenig kleuren onder de schil, je kan ze dan beter wat dikker schillen.
Aardappelschillen worden ook wel los als een soort chips gefrituurd.

Zeer belangrijk bij het bakken is geduld, een grote pan met een dikke bodem en hete olie.

Het beste is het om elk schijfje of blokje op de bodem te leggen en ze stuk voor stuk om te draaien, dit gaat vanzelf als er een korstje op komt. Het vuur in het begin goed hoog houden om een lekker korstje te krijgen, daarna lager om de aardappels goed gaar te krijgen. Blijven omdraaien. Prik met een vork in één van de dikkere stukken om de gaarheid te testen.
Als de aardappels, vrijwel, gaar zijn kan je er eventueel andere (snelgarende) groenten zoals ui, spinazie, paprika, knoflook, kruiden (zout!) en wat je nog meer wilt, toevoegen om even mee te bakken. Zet het vuur dan hoog en blijf erbij om regelmatig alles om te scheppen.

Het lijkt moeilijk maar op deze manier moet het eigenlijk altijd lukken, zelfs in een pan zonder anti-aanbaklaag.

Suiker

categorieën: Gezondheid algemeen, producten

Het begrip suiker heeft meerdere betekenissen. Het kan slaan op het spul dat je koopt in de winkel, gemaakt van suikerbieten of suikerriet. Maar het slaat ook op koolhydraten.

In de plant

Planten zetten, met behulp van zonne-energie, water en koolzuurgas om in glucose en fructose. Samen is dit sacharose, dit is wat je als suiker koopt. Deze wordt gehaald uit suikerbieten of -riet. Vooral bieten bevatten een hoog gehalte aan sacharose met als topper de speciaal gekweekte suikerbiet. Maar het zit dus, in meer of mindere mate, in alle vruchten, groenten en andere plantaardige voedingsmiddelen.

Alles wat op -ose eindigt - in voedseltermen dan - is ook een vorm van suiker.

Dat zijn dus onder andere:
- dextrose (druivensuiker)
- fructose (vruchtensuiker)
- glucose
- sacharose
- sucrose

Lactose (melksuiker) is een suiker uit melk, dus niet uit een plant. Wel indirect natuurlijk doordat koeien planten eten.

Siropen en stropen vallen ook onder de suikers, net als honing.

In het lichaam

Suikers zijn enkelvoudige koolhydraten die heel snel worden afgebroken tot glucose in het lichaam.

In producten

Suiker komt in zoveel producten voor dat je echt goed je best moet doen om het niet (te veel) binnen te krijgen. Niet alleen om het zoeter te maken maar ook als conserveringsmiddel. Het zit niet alleen in voor de hand liggende dingen als toetjes, koekjes en gebak, maar het zit ook vaak in potjes en blikjes groenten en fruit, in ketchup, soep, brood en nog veel meer.
Een manier om niet te veel binnen te krijgen is om zoveel mogelijk biologisch te eten, maar ook dan kan je het nog overal tegenkomen (zie ook: verborgen suiker). De beste manier om het te vermijden is om geen voorbewerkte producten te eten, maar alles zelf te maken van producten die je gewoon herkent als voedsel zoals groente, fruit, aardappelen, rijst, noten etc.

Gezondheid

Over de gezondheid van suiker voor het menselijk lichaam is al vele jaren een felle strijd gaande. Meningen lopen uiteen. Zo zegt de Suikerstichting Nederland: 'Over suiker en onze gezondheid doen nog steeds veel fabels de ronde. Zo zou suiker ongezond zijn. Maar een wetenschappelijk feit is dat suiker één van de koolhydraten is. En koolhydraten hebben we elke dag nodig.' en 'Suiker past prima in een gebalanceerd voedingspatroon.' Deze stichting behartigt wel de belangen van de suikerindustrie en is dus niet objectief.

Aan de andere kant zeggen veel mensen dat suiker puur gif is.
Het zou te maken kunnen hebben met (het ontstaan van) hypoglykemie, diabetes, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, schimmelinfecties, overgewicht, tandbederf, ADHD, reuma, kanker en waarschijnlijk nog veel meer. Bovendien zouden bij het eten van geraffineerde (witte) suiker vitaminen en mineralen aan het lichaam onttrokken worden. Dit gebeurt onder andere met calcium en leidt op deze manier tot een groter risico op osteoporose (botontkalking).

Genoeg reden dus om voorzichtig met dit goedje te zijn.