Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: tapenade

Oregano1

De wikipedia zegt over tapenade:

'De tapenade is een van oorsprong Provençaals product. Het is een puree van olijven en kappertjes. Het wordt echter ook vaak gebruikt in de keuken in andere Europese landen. De naam is afkomstig van tapéno, Provençaals voor kappertjes.
Tapenade is een van de vele dikke koude sauzen die gebruikt worden in de mediterrane keuken. Veelal worden al deze sauzen (bijvoorbeeld pesto, tomatentapenade) verkocht onder de noemer tapenade.
N.B. pesto is een saus op basis van basilicum.'

Omdat al deze variaties zeer lekker zijn, typisch zomers en makkelijk zelf te maken staan hieronder een aantal mogelijkheden.
Ze kunnen niet alleen gebruikt worden op toastjes, maar ook als broodbeleg (heerlijk op geroosterd olijvenbrood, bijvoorbeeld), als saus voor de pasta, als saus op een pizza of als dressing in een salade (dan moet je er meer olie indoen zodat het wat vloeibaarder wordt).

Allerlei combinaties van ingrediënten kunnen gebruikt worden, maar vrijwel altijd zit er in ieder geval olijfolie in. Om het dikker te maken kan je er pijnboompitten indoen, eventueel geroosterd. Dit geeft ook een wat hartigere smaak, net als bv. gistvlokken.

Ingrediënten

er kan een keus gemaakt worden uit bijvoorbeeld:
olijfolie
gedroogde en geweekte tomaten
paprika (eventueel geroosterd, ook zo te koop)
kappertjes
olijven (zonder pit)
tomatenpuree
pijnboompitten
walnoten
zonnebloempitten
sojaroom

als smaakmakers kunnen toegevoegd worden:
knoflook
zout
(chili)-peper
gistvlokken
citroensap
basilicum (vers)
bieslook
bonekruid (vers)
oregano (vers)
dille
tijm
andere kruiden naar eigen smaak

Bereiding

De bereiding is vrijwel altijd hetzelfde: maal alles met een staafmixer of keukenmachine glad. Afhankelijk van de toepassing dunner (meer olie) of dikker (meer pijnboompitjes of ander noten).

Vier suggesties:

tomatentapenade: Meng met de staafmixer gedroogde en geweekte tomaatjes, olijfolie, knoflook, peper, verse basilicum en verse oregano.

pasta/pizzasaus: Meng met de staafmixer gedroogde tomaatjes in olie (potje, gebruik zowel de olie als de tomaten), knoflook, gistvlokken, tomatenpuree, sojaroom, tijm.

pesto: Meng met de staafmixer veel verse basilicum met pijnboompitjes, knoflook, gistvlokken, olijfolie en zout.

olijventapenade: Meng met de staafmixer: olijfolie, olijven (zonder pit), knoflook, pijnboompitten en zout.

Vleesvervanger

categorieën: producten

paranoot (foto: Gwen Rijsdijk)

Het begrip vleesvervanger impliceert eigenlijk dat vlees vervangen zou moeten/kunnen worden. Dat een maaltijd zonder vlees-(vervanger) niet compleet zou zijn. Dit is natuurlijk onzin. Vlees is geen basisvoedsel, alle stoffen die in vlees zitten en die noodzakelijk zijn voor de mens zijn ook te vinden in andere (plantaardige) voedingsmiddelen. Eiwitten, mineralen en vitaminen komen ruimschoots voor in peulvruchten, granen en (verse) groenten. De enige uitzondering is wellicht vitamine B12, maar ook daar is een oplossing voor.
Toch is er blijkbaar een behoefte bij veel mensen (die af en toe of altijd) geen vlees eten om het vlees te vervangen door iets hartigs. Vanwege de gezondheid, of gewoon vanwege de smaak en structuur.

Vleesvervangers worden gegeten om een aantal redenen:

Gezondheid

Mensen die bang zijn voor een tekort aan eiwitten eten vaak peulvruchten, noten en/of zuivel of producten die hiervan gemaakt zijn.
De meest voorkomende peulvrucht die (onder andere) gebruikt wordt voor het maken van vleesvervangers is soja. Bekende sojaproducten zijn tofu, tempeh en sojabrokjes. Deze producten lijken niet erg op vlees.
Een bekende zuiveltoepassing is bv. Valess.

Smaak

Anderzijds heb je producten die op vlees lijken qua uiterlijk en smaak. In deze categorie kan je van alles tegenkomen; van worstjes tot hamburgers en van schnitzels tot gyros. Meestal hebben ze een hartige smaak en een uiterlijk en structuur die enigzins aan vlees doen denken.

Psychologische en sociale aspecten

Om vast te houden aan gewoonten (aardappelen, vlees en groente) of tradities, of omdat mensen niet weten hoe ze zonder vlees moeten koken, kiezen sommigen ervoor het vlees te vervangen door iets dat daar uiterlijk veel op lijkt.

Enkele voorbeelden van vleesvervangers zijn:
falafel
gyros
seitan
soja-schnitzels, -worstjes, -gehaktballen enz.
tempeh
tofu (tahoe)