Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: gevulde koolrolletjes

Spitskool1

Ingrediënten

spitskool

sojabrokjes
water
paprikapoeder
kerrie
ketchup
shoyu (zoute sojasaus)

ui
prei
tomatenstukjes in blik of gedroogde en geweekte tomaten
olie
ketchup
paprikapoeder
gistvlokken
pijnboompitjes

Bereiding

De spitskoolbladeren in hun geheel losmaken. Een paar minuten in kokend water blancheren. Goed uit laten lekken.

De sojabrokjes met het water, paprikapoeder, kerrie, ketchup en shoyu koken tot ze zacht zijn. Ongeveer 15 minuten.

In een bakpan olie warm laten worden. De ui en de prei bakken. Daarna de tomaten erbij doen en de ketchup, paprikapoeder, gistvlokken en de sojabrokjes meebakken.

De prut met de pijnboompitten in de koolbladeren rollen. In een ovenschaal leggen op zo'n manier dat er niets uit kan vallen. Ongeveer 30 à 45 minuten in een voorverwarmde oven op 175 graden bakken.

Zoönose

categorieën: Dieren, Geschiedenis, Gezondheid algemeen, Vlees en veeteelt

zwaarden_paarden_en_ziektekiemen

Wikipedia:

"Een zoönose is een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen. Het woord zoönose is afgeleid van de Griekse woorden zoön (dier) en nosos (ziekte). Veel fulminant (levensbedreigend) verlopende infectieziekten zijn zoönosen, daar deze bacteriën protozoa virussen of wormen vaak zijn aangepast om in hun specifieke gastheer te overleven zonder al te veel schade aan te richten, maar deze bij andere gastheren een heftige immuunreactie oproepen. Het verschijnsel waarbij menselijke aandoeningen worden overgedragen op dieren, wordt antropozoönose genoemd.

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieerde een zoönose in 1959 als een ziekte die van gewervelde dieren op een natuurlijke wijze op de mens kan worden overgedragen."

Zwaarden, paarden en ziektekiemen

In het geweldige boek Zwaarden, paarden en ziektekiemen van Jared Diamond las ik hoe de Spaanse veroveraars zo relatief makkelijk de Nieuwe Wereld (Zuid-, Midden- en Noord Amerika) kon veroveren. Omdat de Europeanen al een lange tijd landbouw en met name veeteelt hadden en de meeste mensen dus met allerlei dierziekten in aanraking waren gekomen hadden de overlevers van die ziekten de ziekteverwekkers in hun bloed.

De oorspronkelijke bewoners van de Nieuwe Wereld (onder andere: Azteken, Maya's, Inca's, Indianen) hadden hier geen kennis mee gemaakt en dus ook geen afweer tegen. De overgrote meerderheid van deze volkeren overleed hieraan.

Omdat deze mensen wel dieren (onder anderen lama's en cavia's) maar niet in zulke grote hoeveelheden hielden hadden zij geen zoönosen ontwikkeld en konden zij dus niet de Europeanen besmetten.