Voedselencyclopedie

inhoud

Recept: hutspot

Pastinaak 2

De meeste mensen kennen hutspot als een stamppot van aardappelen, ui en (winter)-wortel, maar het origineel werd niet met aardappelen maar met pastinaak bereid - de aardappel was toendertijd nog helemaal niet bekend als eetbare knol. Onderstaand recept is mijn eigen interpretatie.

Ingrediënten

- 1 grote pastinaak
- 1 winterwortel
- 1 ui
- 1 teen knoflook
- water
- sojamelk
- plantaardige margarine
- bouillon (poeder of blokje)
- olijfolie
- peper
- zout
- 1 blok tamari- of rooktofu

Bereiding

Snij de ui in ringen, de wortels en de pastinaken in kleine blokjes. Giet de olie in een bakpan en voeg meteen de ui toe. Na een paar minuten op een laag vuur de pastinaak en wortel toevoegen. Het vuur hoger zetten en de groenten een paar minuten roeren zodat ze niet aanbranden. Dan de knoflook toevoegen en heel even meebakken, pas op dat deze niet zwart wordt.
Een bodempje water met bouillon toevoegen zodat alles nog niet onder staat.
Aan de kook laten komen en zachtjes laten stoven tot al het water verdwenen is. Af en toe roeren zodat het gelijkmatig gaar wordt. Opletten dat het niet droogkookt.

In een andere pan de in dobbelsteentjes gesneden tofu hard bakken tot ze knapperig zijn.

Als het mengsel droog is een beetje sojamelk en/of margarine toevoegen. De tofublokjes erdoor roeren en peper en zout naar behoefte toevoegen.

Zoönose

categorieën: Dieren, Geschiedenis, Gezondheid algemeen, Vlees en veeteelt

zwaarden_paarden_en_ziektekiemen

Wikipedia:

"Een zoönose is een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen. Het woord zoönose is afgeleid van de Griekse woorden zoön (dier) en nosos (ziekte). Veel fulminant (levensbedreigend) verlopende infectieziekten zijn zoönosen, daar deze bacteriën protozoa virussen of wormen vaak zijn aangepast om in hun specifieke gastheer te overleven zonder al te veel schade aan te richten, maar deze bij andere gastheren een heftige immuunreactie oproepen. Het verschijnsel waarbij menselijke aandoeningen worden overgedragen op dieren, wordt antropozoönose genoemd.

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieerde een zoönose in 1959 als een ziekte die van gewervelde dieren op een natuurlijke wijze op de mens kan worden overgedragen."

Zwaarden, paarden en ziektekiemen

In het geweldige boek Zwaarden, paarden en ziektekiemen van Jared Diamond las ik hoe de Spaanse veroveraars zo relatief makkelijk de Nieuwe Wereld (Zuid-, Midden- en Noord Amerika) kon veroveren. Omdat de Europeanen al een lange tijd landbouw en met name veeteelt hadden en de meeste mensen dus met allerlei dierziekten in aanraking waren gekomen hadden de overlevers van die ziekten de ziekteverwekkers in hun bloed.

De oorspronkelijke bewoners van de Nieuwe Wereld (onder andere: Azteken, Maya's, Inca's, Indianen) hadden hier geen kennis mee gemaakt en dus ook geen afweer tegen. De overgrote meerderheid van deze volkeren overleed hieraan.

Omdat deze mensen wel dieren (onder anderen lama's en cavia's) maar niet in zulke grote hoeveelheden hielden hadden zij geen zoönosen ontwikkeld en konden zij dus niet de Europeanen besmetten.